Η ημέρα που η τρομοκρατία αιματοκύλισε τους Ολυμπιακούς Αγώνες: 54 χρόνια από τον «Μαύρο Σεπτέμβρη»
Μια από τις πιο σκοτεινές ημέρες στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων γράφτηκε τα ξημερώματα της 5ης Σεπτεμβρίου 1972 στο Μόναχο. Οκτώ ένοπλοι Παλαιστίνιοι της οργάνωσης «Μαύρος Σεπτέμβρης» εισέβαλαν στο Ολυμπιακό Χωριό και κατευθύνθηκαν στα διαμερίσματα της ισραηλινής αποστολής.
Μέχρι να τελειώσει η εφιαλτική επιχείρηση, και τα 11 μέλη της ισραηλινής αποστολής που είχαν πέσει στα χέρια των τρομοκρατών θα ήταν νεκρά. Μαζί τους θα έχαναν τη ζωή τους ένας Δυτικογερμανός αστυνομικός και πέντε από τους οκτώ δράστες.
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Μονάχου είχαν αρχίσει στις 26 Αυγούστου. Ήταν οι πρώτοι Αγώνες που διοργάνωνε η Γερμανία μετά το Βερολίνο του 1936 και η Δυτική Γερμανία ήθελε να παρουσιάσει ένα εντελώς διαφορετικό πρόσωπο: ειρηνικό, δημοκρατικό και φιλόξενο.
Ακριβώς γι’ αυτό η ασφάλεια στο Ολυμπιακό Χωριό ήταν εμφανώς διακριτική. Το κλίμα ελευθερίας που ήθελαν να δημιουργήσουν οι διοργανωτές αποδείχθηκε μοιραίο.
Τα ξημερώματα της 5ης Σεπτεμβρίου οι οκτώ τρομοκράτες πέρασαν τον φράκτη και εισέβαλαν στους χώρους όπου διέμεναν οι Ισραηλινοί.
Ο προπονητής πάλης Μοσέ Βάινμπεργκ και ο αρσιβαρίστας Γιοσέφ Ρομάνο σκοτώθηκαν κατά την αρχική επίθεση. Άλλοι εννέα Ισραηλινοί κρατήθηκαν όμηροι.
Η ομηρία είχε αρχίσει.
Οι απαιτήσεις του «Μαύρου Σεπτέμβρη»
Οι τρομοκράτες απαίτησαν την απελευθέρωση Παλαιστινίων και άλλων κρατουμένων και έθεσαν τελεσίγραφα στις αρχές.
Οι διαπραγματεύσεις κράτησαν πολλές ώρες. Η ισραηλινή κυβέρνηση της πρωθυπουργού Γκόλντα Μέιρ αρνήθηκε να υποκύψει στις απαιτήσεις.
Στο μεταξύ, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο παρακολουθούσαν από τις τηλεοράσεις τους μια πρωτοφανή ομηρία να εξελίσσεται μέσα στην καρδιά των Ολυμπιακών Αγώνων.
Η εικόνα ενός κουκουλοφόρου ενόπλου στο μπαλκόνι του κτιρίου της ισραηλινής αποστολής έγινε μία από τις χαρακτηριστικότερες φωτογραφίες του 20ού αιώνα.
Το μοιραίο σχέδιο διάσωσης
Οι Δυτικογερμανοί αποφάσισαν τελικά να προσποιηθούν ότι αποδέχονται το αίτημα των τρομοκρατών να μεταφερθούν μαζί με τους ομήρους σε αεροδρόμιο και από εκεί να φύγουν αεροπορικώς.
Στην πραγματικότητα σχεδίαζαν επιχείρηση διάσωσης.
Οι όμηροι και οι απαγωγείς μεταφέρθηκαν με ελικόπτερα στην αεροπορική βάση Fürstenfeldbruck, έξω από το Μόναχο.
Εκεί όμως αποκαλύφθηκε με τραγικό τρόπο η ανετοιμότητα των γερμανικών αρχών.
Η επιχείρηση ήταν ανεπαρκώς οργανωμένη, οι δυνάμεις που είχαν αναπτυχθεί δεν διέθεταν την εκπαίδευση μιας σύγχρονης αντιτρομοκρατικής μονάδας και, ακόμη χειρότερα, οι αρχές είχαν λανθασμένη εικόνα για τον αριθμό των τρομοκρατών.
Ακολούθησε ανταλλαγή πυρών.
Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό.
Κανένας από τους εννέα ομήρους δεν επέζησε.
Πέντε τρομοκράτες σκοτώθηκαν, τρεις συνελήφθησαν και έχασε επίσης τη ζωή του ο Δυτικογερμανός αστυνομικός Άντον Φλίγκερμπαουερ.
Μαζί με τους δύο Ισραηλινούς που είχαν σκοτωθεί νωρίτερα στο Ολυμπιακό Χωριό, ο απολογισμός για την ισραηλινή αποστολή έφθασε τους 11 νεκρούς.
Οι Αγώνες σταμάτησαν, αλλά μόνο προσωρινά
Η τραγωδία συγκλόνισε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ανεστάλησαν και πραγματοποιήθηκε επιμνημόσυνη τελετή στο Ολυμπιακό Στάδιο.
Οι σημαίες κυμάτιζαν μεσίστιες.
Η διακοπή, σύμφωνα με τα ιστορικά αρχεία της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, διήρκεσε συνολικά 34 ώρες.
Και τότε ελήφθη μία από τις πιο πολυσυζητημένες αποφάσεις στην ιστορία του Ολυμπιακού Κινήματος.
Ο πρόεδρος της ΔΟΕ Έιβερι Μπράντατζ υποστήριξε ότι οι Αγώνες έπρεπε να συνεχιστούν.
Η φράση που έμεινε στην ιστορία ήταν:
«The Games must go on» – «Οι Αγώνες πρέπει να συνεχιστούν».
Και συνεχίστηκαν.
Οι 11 Ισραηλινοί που δεν γύρισαν ποτέ
Τα θύματα της ισραηλινής αποστολής ήταν αθλητές και προπονητές: άνθρωποι που είχαν ταξιδέψει στη Γερμανία για να συμμετάσχουν στη μεγαλύτερη γιορτή του παγκόσμιου αθλητισμού.
Έξι ήταν προπονητές και πέντε αθλητές.
Το γεγονός ότι η δολοφονία τους συνέβη σε γερμανικό έδαφος, μόλις 27 χρόνια μετά το τέλος του Ολοκαυτώματος, προσέδωσε στην τραγωδία ακόμη μεγαλύτερο ιστορικό και συμβολικό βάρος.
Τι άλλαξε μετά το Μόναχο
Το Μόναχο του 1972 άλλαξε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις.
Η ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων έπαψε να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον οργανωτικό ζήτημα. Η Δυτική Γερμανία δημιούργησε αργότερα την ειδική αντιτρομοκρατική μονάδα GSG 9, ενώ διεθνώς άρχισε μια νέα εποχή στον σχεδιασμό επιχειρήσεων αντιμετώπισης ομηριών και τρομοκρατικών επιθέσεων.
Η ισραηλινή πλευρά, από την άλλη, επιδίωξε τα επόμενα χρόνια τον εντοπισμό ανθρώπων που θεωρούσε υπεύθυνους για την επίθεση, μέσα από μυστικές επιχειρήσεις που συνδέθηκαν με τη Μοσάντ.
Η υπόθεση του Μονάχου δεν τελείωσε, λοιπόν, τη νύχτα της 5ης προς την 6η Σεπτεμβρίου.
Οι συνέπειές της διήρκεσαν χρόνια.
