Κραυγή απελπισίας από την κόλαση των φυλακών της Πάτρας – Τι καταγγέλλουν κρατούμενοι στην «Εφ.Συν.»

Μια εικόνα που περισσότερο παραπέμπει σε αποθήκη ψυχών παρά σε σωφρονιστικό κατάστημα περιγράφουν στην «Εφ.Συν.» κρατούμενοι από τις φυλακές του Αγίου Στεφάνου Πάτρας, όπου εδώ και ενάμιση μήνα έχουν καταγραφεί επτά θάνατοι! Σύμφωνα με όσα καταγγέλλουν, η φυλακή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά και διαρκή υγειονομική και ανθρωπιστική κρίση και όσα λένε αποτυπώνουν ένα περιβάλλον εγκατάλειψης, αδιαφορίας και συστηματικής υποβάθμισης της ανθρώπινης ζωής, με σοβαρές ευθύνες να αποδίδονται τόσο στη διοίκηση του καταστήματος όσο και συνολικά στο σωφρονιστικό σύστημα.

«Δεν μπορεί η υπηρεσία να πετάει την ευθύνη σε εμάς όταν αυτοί κάνουν το κουμάντο, φυλακή είναι, πρέπει να είναι υπεύθυνοι για το τι γίνεται. Δεν είμαστε αυτοδιαχειριζόμενη κατάληψη! Πώς πεθαίνει ο ένας μετά τον άλλον, τι κάνει η υπηρεσία γι’ αυτό; Προφανώς εδώ πέρα οι άνθρωποι δεν έχουν έρθει για να πεθάνουν, έχουν έρθει για να εκτίσουν την ποινή τους, δεν μπορεί να μην υπάρχει λογοδοσία».

Οι κρατούμενοι κάνουν λόγο για πρωτοφανή κατάσταση: «Είχε γίνει μεγάλο θέμα στους πέντε θανάτους – και τώρα έχουμε επτά. Είναι ασύλληπτο. Μιλάμε για στατιστικό δείκτη που, ακόμα κι αν έχει εξήγηση, είναι τόσο ανώμαλος που αναγκαστικά κάτι φταίει. Είναι στα όρια του αδύνατου τέτοια σύμπτωση». Σύμφωνα με τις καταγγελίες, το τελευταίο διάστημα επιχειρείται να αποδοθούν οι θάνατοι αποκλειστικά σε ζητήματα εξάρτησης από ναρκωτικά (σ.σ. στη φυλακή λειτουργεί και πρόγραμμα μεθαδόνης του ΟΚΑΝΑ) ή σε παθολογικά αίτια, την ώρα που οι ίδιοι οι κρατούμενοι επιμένουν πως το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται στις συνθήκες κράτησης και στη διάλυση κάθε ουσιαστικής υγειονομικής μέριμνας.

«Αυτή η φυλακή έχει την ιδιομορφία ότι σχεδόν το 50% των κρατουμένων παίρνει φάρμακα, παθολογικά, εν μέρει ψυχιατρικά, τα οποία είναι άκρως επιβαρυντικά και για την υγεία. Δηλαδή εδώ σχεδόν ο μισός πληθυσμός είναι ευάλωτη κοινωνική ομάδα, ευάλωτη ομάδα με βάση την υγεία. Εχει οροθετικούς, έχει άτομα με ηπατίτιδες, και ενεργές και μη ενεργές, πάρα πολλούς τοξικοεξαρτημένους ή πρώην τοξικοεξαρτημένους και έχει ακόμα πιο πολλούς που πίνουν σε μόνιμη καθημερινή βάση πάρα πολλά φάρμακα. Αυτό από μόνο του θα έπρεπε να έχει ενεργοποιήσει τη φυλακή για μια υγειονομική βόμβα, η οποία υπάρχει και είναι έτοιμη να εκραγεί ανά πάσα ώρα και στιγμή, άρα θα έπρεπε να έχει ενισχυμένο κιόλας το ιατρικό προσωπικό, γιατί έχει κόσμο ο οποίος είναι μόνιμα με το μισό πόδι, ας πούμε, όχι στον τάφο, αλλά με το μισό πόδι στο νοσοκομείο. Και συμβαίνει το αντίθετο, ακριβώς επειδή είναι έτσι, τους υπολογίζουν λιγότερο. Τους αντιμετωπίζουν σαν ανθρώπους δεύτερης ταχύτητας. Ενώ αυτό θα έπρεπε να είναι λόγος να είναι ακόμα πιο προσεκτικοί, είναι λόγος για αυτούς να είναι εντελώς απρόσεκτοι. Το 1/3 πίνει, πίνει μεθαδόνη, επίσημα, νόμιμα. Μεθαδόνη (και τόσα πολλά φάρμακα) μόνο εδώ υπάρχει, δεν υπάρχει κάπου αλλού» σημειώνουν.

Αναξιοπρεπείς συνθήκες μάς περιγράφουν και στην καθημερινότητά τους: «Είναι μια φυλακή όπου δεν υπάρχει καμία μέριμνα για να φάει ένας κρατούμενος αυτό που θέλει, όπως θέλει, το οποίο δεν έχει να κάνει με πολυτέλεια, αλλά με μια ελάχιστη ποιότητα ζωής και ατομικής αξιοπρέπειας. Δεν έχεις καμία οικιακή συσκευή, καμία συσκευή μαγειρέματος. Δεν έχεις μάτι, δεν έχεις φουρνάκι, δεν έχεις βραστήρα, δεν έχεις κανέναν τρόπο να επιλέξεις τι θα πιεις και τι θα φας. Είσαι καθαρά όμηρος του φαγητού της υπηρεσίας – σημειωτέον, μόνο τον τελευταίο χρόνο έχουν γίνει δύο αναφορές κρατουμένων για κακό φαγητό, οι οποίες προφανώς βρήκανε ”τοίχο” από την υπηρεσία. Υπάρχουν άτομα εδώ πέρα που μπαίνουν με χαρτί από γιατρό που λέει ότι πρέπει να έχουν μάτι κουζίνας γιατί έχουν, για παράδειγμα, πάρα πολύ υψηλή πίεση και πρέπει να μαγειρεύουν μόνοι τους.

Επίσης δεν έχουμε και ψυγεία, το οποίο δημιουργεί ένα ερωτηματικό και για το καλοκαίρι. Υπάρχει, δηλαδή, ήδη αυτή η τάση να πέφτει ο ένας μετά τον άλλον, έρχεται και ένα καλοκαίρι σε ένα περιβάλλον που δεν έχεις ψυγεία, δεν έχεις κλιματισμό – εδώ υπάρχουν θάλαμοι, δεν υπάρχουν κελιά. Αρα μπορεί να μένουν μαζί από οκτώ άτομα έως, σε κάποιες πτέρυγες, και 12».

Αναφορικά με τον τελευταίο θάνατο, σύμφωνα με συγκρατούμενούς του ο άνθρωπος παρουσίαζε έντονες ενοχλήσεις από την προηγούμενη μέρα και είχε ζητήσει να μεταφερθεί εκτός φυλακής προκειμένου να του παρασχεθεί ιατρική βοήθεια, χωρίς όμως να υπάρξει ανταπόκριση.

«Αυτός ο άνθρωπος είχε ειδοποιήσει, έλεγε ότι δεν είναι καλά και χρειάζεται να μεταφερθεί σε νοσοκομείο, δεν τον βγάλανε έξω και εν τέλει, με το που έκλεισε η φυλακή, ξάπλωσε να κοιμηθεί και μετά από μιάμιση ώρα δεν είχε τις αισθήσεις του. Για να πάει κάποιος στο νοσοκομείο υπάρχει και ένα πρόβλημα σε σχέση με τον συντονισμό φυλακής και εξωτερικής φρουράς. Εχει και η εξωτερική φρουρά ευθύνη στο πόσο διαθέσιμη είναι. Πέθανε την Παρασκευή, ήταν στη φυλακή δύο εβδομάδες. Γιατί δεν είχε πεθάνει έξω; Δεν υπάρχει απάντηση σε αυτό. Πώς ξαφνικά μπαίνει σε αυτή τη φυλακή και μέσα σε δύο εβδομάδες πεθαίνει; Δεν είναι περίεργο; Δεν πρέπει κάπως αυτό να προβληματίσει σε σχέση με το τι γίνεται εδώ;» αναρωτιούνται.

Οι κρατούμενοι περιγράφουν ένα σωφρονιστικό κατάστημα με σοβαρές ελλείψεις σε ιατρικό προσωπικό και βασικές υποδομές υγείας, μάλιστα, όπως αναφέρουν, κατά τις νυχτερινές ώρες δεν υπάρχει γιατρός, ενώ το ιατρείο το λειτουργεί υπάλληλος της φυλακής. Σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού η διαδικασία περιορίζεται σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον γιατρό της φυλακής, ο οποίος δίνει οδηγίες στον κρατούμενο.

Πεθαίνοντας στο κελί

2 Απριλίου: 31χρονος νεκρός μέσα στο κελί του.

6 Απριλίου: νεκρός 38χρονος μέσα στη φυλακή.

15 Απριλίου: νεκρός 43χρονος μέσα στη φυλακή.

24 Απριλίου: νεκρός 46χρονος μετά τη μεταγωγή του από τη Δράμα.

30 Απριλίου: νεκρός στο κελί του 58χρονος.

8 Μαΐου: νεκρός 70χρονος κρατούμενος (σ.σ. πέθανε στο νοσοκομείο μετά τη μεταφορά του).

15 Μαΐου: νεκρός στο κελί του 53χρονος

Αποσυμφόρηση διά των θανάτων;

Ευτύχης Φυτράκης, δρ Νομικής-δικηγόροs

Μοιάζει απίστευτο: μέσα σε 1½ μήνα επτά (7) θάνατοι κρατουμένων στην ίδια φυλακή (Πάτρας). Ισως από παθολογικά αίτια, ίσως από ναρκωτικά, ίσως… Είχαν προηγηθεί τρεις (3) βίαιες δολοφονίες κρατουμένων καθώς και ακόμα τρεις (3) θάνατοι, μάλλον από ναρκωτικά (σε άλλες φυλακές). Για το θέμα ρωτήθηκε πρόσφατα (13.5.2026) στη Βουλή η ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη από τους βουλευτές Θ. Ξανθόπουλο και Γ. Μουλκιώτη, χωρίς ωστόσο να δώσει την οποιαδήποτε απάντηση. Γιατί άραγε; Μήπως γιατί μ’ αυτούς τους θανάτους καταρρέει το ψευτοδόγμα «νόμος και τάξη» στις φυλακές, στο οποίο στηρίχτηκε η μεταφορά των φυλακών από το υπ. Δικαιοσύνης στο υπ. Προστασίας του Πολίτη; Μήπως γιατί για την κυβέρνηση οι θάνατοι κρατουμένων δεν αποτελούν καν «ζήτημα»; Μήπως, τέλος, γιατί έτσι ικανοποιείται η ακροδεξιά απανθρωπιά: «Ας πεθάνουν»; Η κυβερνητική σιωπή δεν ξεκαθαρίζει τα πράγματα…